Europejskie Źródło Spalacyjne (European Spallation Source), ESS, jest wielkim wielodyscyplinarnym europejskim przedsięwzięciem naukowo-badawczym i technicznym, powstającym wokół budowanego najsilniejszego na świecie, impulsowego źródła neutronów. Europejskie Źródło Spalacyjne jest przedsięwzięciem ERIC (European Research Infrastructure Consortium). Status ERIC Komisja Europejska nadała Europejskiemu Źródłu Spalacyjnemu 19 sierpnia 2015r. ESS jest jeden z największych i najbardziej zaawansowanych technologicznie współczesnych projektów międzynarodowej infrastruktury naukowo badawczej.
Polska jest jednym z pierwszych krajów-założycieli ESS, a są nimi (alfabetycznie):

  1. Belgia
  2. Czechy
  3. Dania
  4. Estonia
  5. Francja
  6. Hiszpania
  7. Holandia
  8. Niemcy
  1. Norwegia
  2. Polska
  3. Szwajcaria
  4. Szwecja
  5. Węgry
  6. Wielka Brytania
  7. Włochy
  • Polska uczestniczy finansowo w fazie budowy ESS pokrywając 2% budżetu budowy, który wynosi 1843 M€
  • Wartość dostaw towarów z Polski w roku 2019: 271k€ (wg ESS 2019 Activity Report)

Polacy w organach eksperckich i doradczych ESS:

Delegaci do Rady ESS
   ● Marek Jeżabek (IFJ PAN)
   ● Mateusz Gaczyński (MEiN)
Naukowy Komitet Doradczy (SAC)
   ● Wojciech Zając (IFJ PAN) (2014 – 2016)
Komitet Administracyjno-Finansowy (AFC)
   ● Michal Rybiński (MEiN)
   ● Michał Wójtowicz (NCBJ, od 2018)
   ● Zbigniew Gołębiewski (NCBJ, do 2017)
In-kind Review Committee (IKRC)
   ● Adam Maj (IFJ PAN)

Wkład rzeczowy w budowę ESS (w kolejności malejącego udziału instytucji):

IKC Partner Work Package Description Value (k€)
IFJ PAN RF Installation Phase 1 and Phase II 6156.00
IFJ PAN Manpower for cryomodule tests in Lund 5724.00
IFJ PAN Power Converter Systems of the ESS Linac Project
(PC Installation Phase I & II)
664.00
PWr Cryogenic distribution line,
elliptical linac and test stand
6650.00
PWr Cryogenic distribution line, test stand 540.00
konsorcjum PEG
(PŁ+PW+NCBJ)
LLRF System Units 4877.00
PW Phase-Reference Line 1470.00
IPMI EPICS BLM & RTM
Software and Firmware Development
450.00
NCBJ Gamma Blockers 136.84